Jillaab kalluumeysi oo xarig ka laalaada
Sawir: Unsplash

Phishing waa marka qof iska dhigo shirkad, bangi ama qof aad taqaan, si uu kaaga dhaadhiciyo inaad gujiso link, soo dejiso fayl, ama bixiso xog. Ereyga wuxuu ka yimid "fishing" (kalluumeysi): khiyaanooluhu wuxuu tuuraa jillaab, wuxuuna sugaa qofka qabsada.

Calaamadaha ugu caansan

1. Degdeg iyo cabsi: "Akoonkaaga waa la xiri doonaa 24 saacadood gudahood." "Lacag aan caadi ahayn ayaa akoonkaaga laga qaaday, hadda guji."

2. Abaalmarin aanad codsan: "Hambalyo! Waxaad ku guuleysatay iPhone."

3. Cinwaan ama lambar qariib ah: email ka yimid support@whatsaap-help.com ma aha WhatsApp. Si taxaddar leh u akhri xaraf kasta.

4. Link-yo gaaban ama qalloocan: link-yo gaabiyay (bit.ly iwm) ayaa qariya meesha ay ku geynayaan.

5. Codsi xog sir ah: password, PIN, koodhka OTP, ama sawirka kaarka aqoonsiga.

6. Saaxiib "dhib ku jira": farriin ka timid akoon saaxiib oo leh "degdeg ii soo dir lacag, taleefankayga ayaa xumaaday." Akoonkiisa ayaa laga yaabaa in la jabsaday. Ku wac lambarkiisa caadiga ah oo hubi.

Waxa la sameeyo

  • Ha gujin, ha jawaabin. Haddii aad shaki ka qabto, toos u gal app-ka ama website-ka rasmiga ah.
  • Hubi si kale: ku wac shirkadda ama qofka lambar aad hore u taqaannay, ha isticmaalin lambarka farriinta ku jira.
  • Soo sheeg oo xannib: WhatsApp iyo Gmail labaduba waxay leeyihiin badhan "Report".

Haddii aad horey u gujisay

  1. Beddel password-ka akoonka la xiriira
  2. Daar 2FA (eeg maqaalka 5 Oct)
  3. Hubi dhaqdhaqaaqa akoonnadaada (login activity)
  4. Haddii lacag ku jirto, isla markiiba la xiriir bangiga ama shirkadda

Gabagabo

Qaacidada guud: farriin kasta oo ku dhaqaajinaysa dareen xoog leh, cabsi ama farxad, waqti sii ka hor intaadan falcelin. Shan ilbiriqsi oo fekeris ah ayaa ka badbaadin kara khasaare weyn.

Akhri sidoo kale: Khiyaanada lacagta mobile-ka: 8 talo oo lacagtaada ilaalinaya.

Ma rabtaa in lagaa caawiyo?

Noo sheeg sida ganacsigaagu hadda u shaqeeyo. Wada-hadalka koowaad waa bilaash.

Nala soo xiriir